Хөрөнгө оруулалтанд бэлтгэх
Криптовалютын талаар мэдэх ёстой бүх зүйл
Bitcoin, Ethereum, NFT, Metamask…
Эдгээрийн ялгааг сайн мэдэхгүй байна уу?
Тэгвэл криптовалюттай холбоотой хамгийн чухал ойлголтууд болон яагаад криптовалютын тухай мэдлэгтэй нягтлан шаардлагатай талаар товч, ойлгомжтой тайлбарлая.
Криптовалют гэж юу вэ?
Криптовалют буюу “нууцлаг санхүүгийн нэгж” гэдэг нь цахим орчинд л оршдог, төв банкны хяналтгүй, хүн хооронд шууд дамждаг төлбөрийн хэлбэр юм.
Ихэнх хүмүүсийн мэддэг жишээ нь:
-
Bitcoin
-
Ethereum
-
Litecoin
-
Ripple
“Crypto” гэдэг үг нь нууцлал, хамгаалалт гэсэн утгатай.
Энэ нь:
-
эзэмшигчийн мэдээллийг баталгаажуулах
-
төлбөрийн аюулгүй байдлыг хангах
-
гүйлгээ хэн нэгний удирдлагагүйгээр явах
зэрэг технологи дээр суурилдаг.
Одоогийн байдлаар олон хүн криптовалютыг үнэ өснө гэсэн хүлээлттэйгээр эзэмшдэг.
HMRC криптовалютыг хэрхэн хардаг вэ?
Криптовалютын хэрэглээ, технологи маш хурдтай өөрчлөгдөж буй учир татварын дүрэм ч байнга шинэчлэгдэж байдаг.
Ирээдүйд HMRC крипто болон NFT-тэй холбоотой илүү нарийн журам гаргах магадлалтай.
Тиймээс крипто эзэмшдэг бол одоогийн татварын нөхцөл байдлыг мэргэжлийн нягтлангаас тогтмол асууж байх нь хамгийн зөв.
Криптовалют дээр ямар татвар төлөх вэ?
Таны яаж олж авснаас татварын төрөл хамаарна.
1) Койн ухаж (mining) олсон бол → Орлогын татвар
-
Энэ нь өөрөө хувиараа хөдөлмөр эрхлэлт гэж тооцогдоно.
-
Жилдээ £1000-аас дээш олсон бол орлогын татвар + нийгмийн даатгал төлнө.
Дараах зардлуудыг хасах боломжтой:
-
компьютeрийн тоног төхөөрөмж
-
цахилгаан
-
интернет
-
крипто түрийвчийн үйлчилгээ
-
нягтлангийн зардал
-
майнинг хийхэд шууд шаардагдсан бусад зардал
2) Криптовалютаа зарж ашиг олсон бол → Хөрөнгийн өсөлтийн татвар (Capital Gains Tax)
Хэрэв та:
-
койн зарсан
-
нэг төрлийн койныг нөгөөд шилжүүлсэн
-
койноор бараа, үйлчилгээ төлсөн
-
койноо хүнд өгсөн (эхнэр/нөхөрт өгөхөөс бусад)
бол ашиг дээрээ татвар төлнө.
Жилийн татваргүй босго: £12,300 (2022 оны жишээгээр)
Тухайн босгоос давсан ашгийн хэсэгт л татвар ногдоно.
⚠️ Анхаарах зүйл:
Хэрэв та аль хэдийн Орлогын татвар төлсөн койн байгаа бол дахин мөн дээр нь татвар төлөхгүй, зөвхөн түүний өссөн үнэ дээр л татвар ногдоно.
Ямар бүртгэл хөтлөх ёстой вэ?
Таны крипто гүйлгээ бүр дараах мэдээлэлтэй байх ёстой:
-
Койны төрөл
-
Хэзээ зарсан
-
Хичнээн ширхэг зарсан
-
Үлдсэн койн
-
Тухайн өдрийн £-ын ханш дахь үнэ
-
Банкны хуулга, түрийвчийн хаяг
-
Худалдан авах үеийн өртгийн бүртгэл
Криптовалют дээр мэргэшсэн нягтлан яагаад хэрэгтэй вэ?
Криптовалютын орчин маш хурдтай өөрчлөгдөж, татварын дүрэм байнга шинэчлэгдэж байгаа.
Үүнтэй зэрэгцээд HMRC ч шалгалт, хяналтаа идэвхжүүлсэн.
“Мэдээгүй байсан” гэдэг шалтгааныг HMRC хүлээн зөвшөөрдөггүй.
Тиймээс туршлагатай нягтлантай хамтарснаар:
-
эрсдэлээс хамгаална
-
төлөх ёстой татвараа зөв тооцно
-
хэрэггүй алдаа, торгуулиас зайлсхийдэг
-
баримт, бүртгэлээ зөв бэлддэг